Valorisatieopties van herwonnen stoffen en water

In onderstaande paragrafen worden een aantal opties voor toepassing van herwonnen stoffen en water toegelicht. Deze informatie is grotendeels gebaseerd op literatuuronderzoek en waar mogelijk aangevuld aan de hand van concrete cases (Input Q & interviews, 2022). De toepasbaarheid ervan voor Vlaamse bedrijven dient case-by-case onderzocht te worden, in overleg met de vergunningverlenende overheden.

Zouten

Teruggewonnen zouten kunnen in theorie ingezet worden als strooizout. In de praktijk wordt dit gezien als een laagwaardige toepassing. In veel gevallen gaat het om beperkte hoeveelheden met variaties in samenstelling. Door de aanwezige verontreinigingen is mogelijk niet voldaan aan o.a. de EU-specificaties (EN 973) inzake samenstelling en zuiverheid om toegepast te mogen worden als strooizout.

Metalen

Teruggewonnen metalen kunnen terug ingezet worden in het eigen productieproces (bv. Ag en Li in de metallurgie) of op de markt gebracht worden door externe verwerkers van (concentraat)stromen, voor zover voldaan kan worden aan de kwaliteitsvereisten voor toepassing.

Nutriënten

Teruggewonnen nutriënten kunnen ingezet worden als bodemverbeterend middel, mits voldaan aan de geldende regelgeving (zie Tabel 11).

Tabel 11: Toepassing van herwonnen nutriënten uit concentraatstromen

Voorbeelden van toepassing

Specificaties

Referentie(s)

Hergebruik als bodemverbeterend middel 

  • Door toepassing selectieve terugwinningstechnieken op concentraatstromen
  • Bv. ammoniumzouten, mineralenconcentraten
  • Grondstofverklaring OVAM 
  • Arola et al., 2019 
  • Balendonck et al., 2010 
  • Derden et al., 2012
  • Derden et al., 2015 
  • Derden et al., 2020 
  • Manuresource 2021/2022
  • Van den Abeele et al., 2015
  • Input Q & interviews, 2022

 

Bij behandeling van concentraatstromen afkomstig van de bewerking van de dunne mestfractie (bv. strippen/scrubben) blijft het product het label van dierlijke mest behouden.

  • Wettelijk EU-kader: zie SAFEMANURE rapport.
  • In afwachting van de vertaling van de RENURE-criteria in Europees en Vlaams beleid, heeft het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking een informatiedocument over Vlaamse RENURE-producten bezorgd aan DG ENVI, incl. een oplijsting van de Vlaamse RENURE-producten ammoniumzouten, mineralenconcentraten en dunne fractie digestaat na doorgedreven scheiding (VCM - SAFEMANURE).

Chemicaliën

Teruggewonnen ionen kunnen ingezet worden voor de productie van chemicaliën (bv. loog, NaOH, HCl of NaSO4) die ingezet kunnen worden in het eigen productieproces, voor zover voldaan wordt aan de kwaliteitseisen. Enkele voorbeelden zijn opgenomen in Tabel 12.

Tabel 12: Voorbeelden van toepassingen van herwonnen chemicaliën uit concentraatstromen

Toepassing

Specificaties

Referentie(s)

pH-sturing OO

  • zwavelzuur
  • Input Q & interviews, 2022

Membraanspoelvloeistof bij toepassing van membraanelektrolyse

  • chlooroplossing (javelwater)

Regeneratiewater voor harsen 

  • Harsen van waterbehandelingsinstallatie 
  • Derden et al., 2015
  • Van den Abeele L. et al., 2015
  • Input Q & interviews, 2022

Hergebruik in eigen productieproces 

  • Rechtstreeks hergebruik, bv. productie van chloor uit brijnstroom via elektrochemische behandeling

Hergebruik in andere industriële processen (industriële symbiose)

  • Mits aanpassing/selectieve verwijdering in concentraatstroom 
  • EC-JRC, 2016
  • Morillo et al., 2014
  • Track, 2016
  • Input Q & interviews, 2022

Water

Het teruggewonnen water bij de behandeling van concentraatstromen kan ingezet worden als proceswater, voor zover voldaan wordt aan de kwaliteitseisen. Enkele voorbeelden zijn terug te vinden in Tabel 13.

 

Tabel 13: Voorbeelden van toepassingen van herwonnen water uit concentraatstromen

Toepassing

Specificaties

Referentie(s)

Hergebruik als gietwater (fyto-ontzilting) 

  • Voor dezelfde of zouttolerante teelten 
  • Na verwijdering van NaCl en groeiremmers 
  • In glastuinbouw of grondteelten 
  • Balendonck et al., 2010 
  • Jurgens et al., 2011 
  • Morillo et al., 2014
  • Input Q & interviews, 2022 

Hergebruik in aquacultuur 

  • Kweek van algen en schelp- en weekdieren 
  • Na verwijdering gewasbeschermingsmiddelen en zware metalen 
  • Balendonck et al., 2010 
  • Jurgens et al., 2011 
  • Input VMM nav draft 2, 2022

Hergebruik als huishoudwater 

  • Niet voor consumptie 
  • Doorspoelen, kuisen, wassen & sproeien 
  • Hofman-Caris et al., 2019 

 

 

Toon enkel technieken...
Aspecten
...op...
Beste beschikbare techniek
  • Legende